Россия шәһәрләре/Города России

Россия буйлап сәяхәткә чакырабыз, монда Муса Җәлил исеме урамнарда, һәйкәлләрдә һәм мәдәни урыннарда мәңгеләштерелгән.

Илнең төрле шәһәрләрендә шагыйрь һәм герой турындагы истәлек эзләрен табарга мөмкин. Һәрбер урын Муса Җәлилнең батырлыгы, шигърияте һәм рухи көче турында үз тарихын сөйли.

Без аның исеме белән бәйле иң танылган истәлекле урыннар белән танышырбыз.

----------------------------

Приглашаем в увлекательное путешествие по России, где имя Мусы Джалиля увековечено в улицах, памятниках и культурных местах.

В разных городах страны можно найти следы памяти о поэте и герое. Каждое место рассказывает свою историю о мужестве, поэзии и силе духа Мусы Джалиля.

Мы познакомимся с самыми известными достопримечательностями, связанными с его именем.

Мәскәүдә/В Москве

Мәскәүдә Муса Җәлил һәйкәле — күренекле татар шагыйре Муса Җәлил хөрмәтенә куелган истәлекле урын. Ул шагыйрьнең батырлыгын һәм Ватанга тугрылыгын символлаштыра. Һәйкәл шәһәрнең мәдәни тормышында мөһим урын алып тора. Һәйкәл Зябликово районында паркта Муса Җәлил урамы башында урнашкан.

Шулай ук башкалада бөек татар язучысы Муса Җәлил хөрмәтенә аталган урам бар.

------------------------------------------------------

Памятник Мусе Джалилю в Москве - памятник в честь выдающегося татарского поэта Мусы Джалиля. Он символизирует мужество и преданность поэта родине. Памятник занимает важное место в культурной жизни города. Памятник расположен в начале улицы Мусы Джалиля в парке в районе Зябликово. 

Также в столице есть улица названная в честь великого татарского писателя Мусы Джалиля.

Мәскәүдә шагыйрьнең икенче һәйкәле дә урнашкан. Ул Люблино районында Белореченская урамында урнашкан. Этномәдәни татар белем бирү компоненты булган 1186 нчы мәктәп территориясендә урнашкан.

Постаментта рус һәм татар телләрендә Җәлилнең юллары язылган: «Мин яшәргә телим бирер өчен Илгә соңгы йөрек тибешен. Үлгәндә дә әйтә алсам иде, Үлдем, диеп, туган ил өчен». 

-------------------------------------------------

В Москве расположен второй памятник поэта. Он расположен в районе Люблино на Белореченской улице. Находится на территории школы №1186 с этнокультурным татарским компонентом образования.

На постаменте на русском и татарском языках воспроизведены строки одного из четверостиший Джалиля: «Я жить хочу, чтоб Родине отдать, Последний сердца движущий толчок, Чтоб я, и умирая, мог сказать, Что умираю за Отчизну-мать!».

Санкт-Петербургта/В Санкт-Петербурге

Василеостровский районының Урта проспекты һәм Гавана урамы киселешендә урнаштырылган. Бу урын очраклы гына сайланмаган: Бөек Ватан сугышы вакытында Җәлил Ленинград янында «Отвага» газетасының хәрби хәбәрчесе булып хезмәт иткән.

Һәйкәл - Татарстанның Петербургка бүләге.

Постаментның алгы кырыенда: «татар халкының бөек улы, Ленинградны саклаучы, сугышчы шагыйрь, антифашист Муса Җәлилгә»,-дип язылган. Ян кырыйларында Муса Җәлилнең рус һәм татар телләрендәге шигырьләре китерелгән.

---------------------------------------------

Установлен в сквере на пересечении Среднего проспекта и Гаванской улицы Василеостровского района. Место было выбрано не случайно: во время Великой Отечественной войны Джалиль под Ленинградом служил военным корреспондентом газеты «Отвага».

Памятник - это подарок Татарстана Петербургу.

На передней грани постамента текст гласит: «Великому сыну татарского народа, защитнику Ленинграда, поэту-воину, антифашисту Мусе Джалилю». На боковых гранях приведены стихи Мусы Джалиля на русском и татарском языках.

Уфада/В Уфе

Муса Җәлил урамы Демской районында урнашкан. Ул бормалы һәм гади түгел, шагыйрь героеның язмышы кебек.

--------------------------------------------------

Улица Мусы Джалиля находится в Демском районе. Она извилиста и непроста, как и судьба у героя поэта.

Екатеринбургта/В Екатеринбурге

Екатеринбургта Халыклар дуслыгы скверында татар шагыйренә бюст куелган. Һәйкәл шәһәр халкы һәм кунаклар өчен истәлекле урын булып тора, анда кешеләр шагыйрьнең иҗатын һәм каһарманлыгын искә ала.

Шулай ук Екатеринбургта шагыйрь исемен йөртүче урам да бар.

------------------------------------------------

В Екатеринбурге в сквере Дружбы народов установлен бюст татарского поэта. Памятник является достопримечательностью для жителей и гостей города, где люди вспоминают творчество и подвиги поэта. 

Также в Екатеринбурге есть и улица, которая носит имя поэта.

Челябинскта/В Челябинске

Муса Җәлил һәйкәле Тимирязев һәм Пушкин урамнары киселешендәге скверда урнашкан.

Бюсты 1950 елларда ясалды, ләкин озак вакытлар буш торды. Башта ул Муса Җәлил исемендәге Казан опера һәм балет театры фойесын бизәгән, аннары Татарстан Республикасы Милли музеена күчерелгән. Шуннан соң аны Көньяк Уралга тапшыралар.

Һәйкәлгә Муса Җәлилнең шигырь юллары язылган: "халыкта Минем тормышым җыр булып яңгырады, үлемем көрәш җыры булып яңгыраячак!"

Һәйкәл Көньяк Урал белән Татарстан Республикасы арасында дуслык символы булып санала.

----------------------------------------------

Памятник Мусе Джалилю — это бюст татарского поэта, который находится в сквере на пересечении улиц Тимирязева и Пушкина.

Бюст был создан примерно в 1950-х годах, но долгое время оставался невостребованным. Изначально он украшал фойе казанского театра оперы и балета имени Мусы Джалиля, затем был перемещён в Национальный музей Республики Татарстан. После этого его передали Южному Уралу.

На памятнике высечены стихотворные строки Мусы Джалиля: «Жизнь моя песней звенела в народе, Смерть моя песней борьбы прозвучит!»

Сейчас памятник считается символом дружбы между Южным Уралом и Республикой Татарстан.

Оренбургта/В Оренбурге

Постников урамында, «4 апрель» скверында урнаштырылган. Ул 1996 елның 22 июнендә шагыйрьнең тууына 90 ел тулу уңаеннан ачылган.

--------------------------------------------------

Установлен на улице Постникова, в сквере «4 апреля». Он был открыт 22 июня 1996 года к 90-летию со дня рождения поэта.